Otwiera się w nowej karcie
THEO Academy

Spawanie laserowe a spawanie tradycyjne: przewodnik nowoczesnego spawacza

maj 21, 2024 · 6 min czytania

jasne iskry od wiązki lasera spawalniczego na ciemnym tle

W branży spawalniczej dużym problemem jest brak wykwalifikowanych fachowców. Tradycyjne techniki spawania, takie jak TIG i MIG często wymagają lat praktyki, zanim opanuje się je na dobrym poziomie. Nowoczesne rozwiązania, a zwłaszcza ręczne spawanie laserowe, można opanować w kilka tygodni, a nie w kilka lat. W tym artykule Joe Dallarosa wyjaśnia podstawowe różnice między tradycyjnymi metodami spawania a spawaniem laserowym i pokazuje spawaczom, jak ta nowoczesna technika podnosi wydajność i zyski.

Nowoczesne metody spawania: fotony kontra elektrony

Wiele tradycyjnych procesów spawania wykorzystuje prąd elektryczny, czyli elektrony, do stopienia łączonych części metalowych. Należą do nich spawanie wiązką elektronów (EB), spawanie elektrodą wolframową w osłonie gazu obojętnego (TIG), spawanie elektrodą otuloną (SMAW), spawanie elektrodą topliwą w osłonie gazu (MIG lub MAG), spawanie wodorem atomowym, zgrzewanie punktowe, spawanie plazmowe, spawanie łukiem węglowym, a także zgrzewanie łukowe kołków (Stud Welding), między innymi. W tym artykule wyjaśniamy podstawowe różnice między spawaniem laserowym fotonami a spawaniem elektronami.

Tradycyjne metody spawania

Tradycyjne spawanie elektronami wymaga źródła napięcia – prądu przemiennego (AC) albo stałego (DC). Źródło dostarcza prąd o natężeniu dobranym do grubości spawanego materiału. Elektrony trafiają do detalu przez zasilaną elektrodę: końcówkę wolframową (TIG), drut metalowy (MIG) lub elektrodę otuloną (SMAW). Detal musi być też podłączony do uziemienia, żeby prąd mógł płynąć.

Zasada spawania elektronami jest prosta: łuk elektryczny łączy elektrodę z detalem, przez co płynie prąd (elektrony) i powstaje plazma. Plazma i przepływ prądu tworzą jeziorko spawalnicze, które krzepnie w miarę przesuwania łuku i łączy obie części.

Jeziorko spawalnicze może osiągać temperaturę 4530°F (2500°C) i trzeba je chronić przed utleniającą atmosferą gazem osłonowym, na przykład azotem, argonem lub helem. Nowoczesne urządzenia spawalnicze mają precyzyjną regulację prądu, modulację częstotliwości radiowej do zajarzania i stabilizacji łuku, funkcję łuku impulsowego oraz inne rozwiązania, które ułatwiają uzyskanie spoin dobrej jakości.

Słabe strony tradycyjnego spawania

Warto pamiętać, że spawanie prądem stałym wytwarza pole magnetyczne, które może zaburzać łuk i odchylać go od najkrótszej drogi do detalu. Efektem bywają nierówności spoiny, odpryski i pory. W prądzie przemiennym kierunek przepływu stale się zmienia, więc pole magnetyczne ma tu niewielkie znaczenie. Metody spawania prądem stałym są zwykle wybierane przez spawaczy, bo dają bardziej kontrolowany łuk, mniej odprysków i ładniejsze lico spoiny.

Zbliżenie czystej, okrągłej spoiny laserowej na metalowej rurze, z przebarwieniem od ciepła.
Strefa wpływu ciepła (HAZ) wokół spoiny

Tradycyjne procesy spawania tworzą dużą strefę wpływu ciepła (HAZ), co zmienia właściwości materiału wokół spoiny. Powstaje przez to kilka stref o różnych właściwościach, a to wpływa na jakość i wytrzymałość spoiny.

Spawanie laserowe – nowoczesna alternatywa

Zbliżenie palnika TIG, który wytwarza jasny łuk i iskry na metalu, z widocznym drutem dodatkowym.
Spawanie laserowe (źródło: Wikipedia)

Spawanie laserowe to nowoczesna alternatywa dla metod tradycyjnych: precyzyjna i wydajna. Pierwszy działający laser zbudował w 1960 roku Theodore Maiman. W nieco ponad sześć dekad lasery stały się nieodłączną częścią nowoczesnej infrastruktury. Prawdopodobnie właśnie teraz, czytając ten artykuł, korzystasz z lasera – bezpośrednio albo pośrednio. W pracy z laserem liczy się kilka cech światła: długość fali (barwa), moc, wielkość plamki laserowej oraz tryb pracy, czyli fala ciągła (CW) albo tryb impulsowy, w którym zmienia się częstotliwość powtarzania i czas trwania impulsu (jak długo światło jest włączone w danym cyklu).

Spawanie laserowe wymaga źródła fotonów. Światło może trafiać do detalu wprost z diod laserowych albo przez światłowód domieszkowany materiałem, który wytwarza światło laserowe o parametrach potrzebnych w danym zastosowaniu (proces ten nazywa się “pompowaniem”). Następnie światło (fotony) biegnie przez włókno szklane i układ soczewek, które ogniskują je na materiale. Mieści się ono w podczerwonej części widma – takie światło laserowe wytwarza się wydajnie, a część metali dobrze je pochłania. Wyobraź sobie rozpalanie ognia szkłem powiększającym w słońcu: spawanie laserowe działa na tej samej zasadzie. 

Rodzaje spawania laserowego

Spawanie z przewodnictwem cieplnym

W tym procesie skupione światło nagrzewa materiał tuż przy powierzchni i tworzy jeziorko spawalnicze, które szybko stygnie i krzepnie, łącząc części. Energia fotonów wnika w strefę spoiny przez przewodzenie ciepła, dzięki czemu spoina jest gładka, estetyczna i precyzyjna.

Spawanie głębokie / z kanałem parowym (keyhole)

W tym procesie wąska wiązka skupionego światła tworzy głęboki, wąski kanał stopionego materiału. Tak duża energia trafiająca w detal drąży jamę w ciągu milisekund i uwalnia przy tym opary metalu. Tę wypełnioną parami jamę nazywa się keyhole, która wypełnia się stopionym metalem w miarę przesuwania się lasera. Ten rodzaj spawania daje wąski kanał spoiny i sprawdza się przy materiałach o grubości pół cala lub większej.

Zalety spawania laserowego

Udokumentowano, że spawanie laserowe jest nawet 10 razy szybsze niż konwencjonalne spawanie elektronami. Daje małą plamkę skupionego światła o gęstości mocy bliskiej 10 MW/cm² (1,6 MW/in²), więc strefa wpływu ciepła jest mniejsza. To wyraźna przewaga w wytrzymałości, wyglądzie i jakości spoiny. Do tego spawania laserowego uczysz się szybko, co odpowiada na brak rąk do pracy w branży: nowe osoby osiągają biegłość w kilka tygodni, a nie w kilka lat.

Urządzenie do spawania laserowego THEO MA1 Ultra na kołach, pokazane z przodu i z boku.
Spawarka laserowa THEO MA1-65

Podsumowanie

Spawanie laserowe daje wiele korzyści w porównaniu z metodami tradycyjnymi: wyższą wydajność, precyzję i krótszy czas szkolenia. Przechodząc na spawanie laserowe, firmy radzą sobie z brakiem wykwalifikowanych pracowników, podnoszą produktywność i poprawiają rentowność. Szczególnym krokiem naprzód jest ręczne spawanie laserowe, które łączy precyzję i wydajność klasycznego spawania laserowego z elastycznością i łatwością obsługi, potrzebnymi w różnych warunkach pracy. Ręczne urządzenia do spawania laserowego, takie jak urządzenie do spawania laserowego Theo MA1, sprawdzają się w zadaniach wymagających mobilności i uniwersalności, dlatego są doskonałym wyborem przy dzisiejszych potrzebach spawalniczych.

Chcesz zobaczyć spawarkę laserową THEO w akcji?

Umów pokaz u partnera w pobliżu albo poproś o wycenę.
Poproś o wycenę